Beruf, Arbeit

» Alles anzeigen     «Zurück 1 2 3 4 5 6 7 8 ... 12» Vorwärts»     » Diaschau

TALAMMÄNNER VON URSERN

Landammann 

Der Landammann (von Land und Amtmann) ist eine schweizerische Amtsbezeichnung.

In einigen Schweizer Kantonen wird der Vorsitzende der Kantonsregierung Landammann genannt, nämlich in Uri, Schwyz, Nid- und Obwalden, Zug, Glarus, Appenzell Ausserrhoden und Innerrhoden, Solothurn und Aargau. Landammann ist überdies die Amtsbezeichnung des Gemeindepräsidenten von Davos. Die übliche weibliche Bezeichnung ist Frau Landammann.

Ursprünglich war der Landammann (oder Ammann) der gewählte Richter und das Oberhaupt der Landsgemeinde einer selbstverwalteten Region. In dieser Form existierte der Begriff seit dem Hochmittelalter, als er den von der Obrigkeit eingesetzten Gerichtsbeamten ablöste. Die Bezeichnung und die Funktion des Landammanns war auch in Vorarlberg und Liechtenstein gebräuchlich.

Während der Helvetik wurde das Regierungsoberhaupt der zentralisierten Helvetischen Republik ab 1802 Landammann genannt, und im wiederhergestellten Staatenbund der Mediationszeit amtete ein Landammann der Schweiz als Vertreter der Bundesgewalt gegenüber den Kantonen.

Im nach 1815 beziehungsweise 1830 erneuerten Staatsrecht der Kantone ging der Titel Landammann in zahlreichen Ständen auf den Präsidenten der Kantonsexekutive (Regierungspräsident) über, nämlich in den damaligen acht Landsgemeindskantonen Uri, Schwyz, Obwalden, Nidwalden, Zug, Glarus, Appenzell Innerrhoden und Appenzell Ausserrhoden (überall bis heute) sowie in den 1803 durch die Mediationsakte geschaffenen Kantonen Aargau (ab 1831), St. Gallen (1814/1831–2002), Tessin (1814–1831) und Waadt (1814–1831), im Jahre 1841 dann auch im ursprünglichen Stadtstaat Solothurn. «Landammann» war bis zu deren Abschaffung auf Ende 2015 auch die Bezeichnung des Präsidenten mancher Bündner Kreise.

Der Landammann hatte einst verwaltungs- und jurisdiktionelle Aufgaben wahrzunehmen. Bei der Ausübung seiner Aufgaben konnte er auch verbindliche und unverbindliche Rechtsakte erlassen und polizeiliche Ge- und Verbote aussprechen (z. B. Rechtsbote, Amtsbote). Im Zuge der sich im 19. und 20. Jahrhundert durchsetzenden Trennung der Gewalten und der Erkenntnis, dass ein Rechtsbot ein jurisdiktioneller Akt ist, musste der Landammann seine jurisdiktionellen Kompetenzen fast überall an die Gerichte abtreten


Die Talammänner von Ursern (1203-1798) 

Die Gemeinde war die Versammlung aller Talgenossen ähnlich der Urner Landsgemeinde. Der Talammann stand der Gemeinde vor, vollzog deren Beschlüsse und zog Bussen ein war aber auch grundherrschaftlicher Beamte des Abtes von Disentis. Mit dem Freiheitsbrief König Wenzels übernahm er auch das Amt des Hochrichters.

Am 8. Mai 1798 unterzog sich die Talschaft Ursern dem Diktat des französchischen Vasallstaat Helvetischen Republik und wurde zum Distrikt Andermatt mit den von Uri abgetrennten Dörfer Wassen, Meien, Göschenen und die Göscheneralp. An der Spitze der Distrikte Andermatt und Altdorf standen Unterstatthalter, die vom Regierungsstatthalter des neuen Kantons Waldstätten formal eingesetzt wurden und mehrheitlich administrative Aufgeben zu erfüllen hatten.

NOCH HEUTE:

Die Urschnerinnen und Urschner versammlen sich in der Regel an einem Sonntag im Mai zur Talgemeinde vor der Pfarrkirche in Hospental. Sie wählen für zwei Jahre den Talrat und den Engern Rat mit dem Talammann an der Spitze, die Rechnungsprüfungskommission sowie den Verwaltungsrat des Elektrizitätswerks Ursern. Die Talgemeinde erteilt auch das Talbürgerrecht, erlässt neue Bestimmungen, verfügt über das Korporationsgut und befindet über die Jahresrechnung und das Budget. Jede und jeder Stimmberechtigte kann die Aufnahme bestimmter Verhandlungsgegenstände auf die Traktandenliste der Talgemeinde verlangen. Wird die Abänderung von Gesetzesvorlagen beantragt, bedarf es der Unterschrift von mindestens 20 Stimmberechtigten. 

Liste der Talammänner:

1203                                   Walterus prelatus (Ammann) de Ursaria

1283                                   Ammann von Urserron (ohne Eigennamen)

1309/17                              Heinrich von Hospental

1317                                   Konrad von Moos

1331                                   Nikolaus von Moos

1338/46                              Johannes von Moos

1363                                   Ulrich von Bultingen

1396/1400                          Klaus von Hospental

1402/07                              Hans Kristan

1411/12                              Heinrich Marchstein

1428                                   (Jenny) Müessli

1429/31                              Klaus Waltsch, Hospental

ca. 1435                             Jentsch, Andermatt

1439/41                              Gerung Kristan

ca. 1445                             Büeler, Andermatt

ca. 1445                             Johannes Schweiger, Hospental

1448                                   Johannes Schweiger, 2. Mal

1452/54                              Johannes Schwitter, Andermatt

1457                                   Heini Wolleb, Andermatt

1458                                   N.N. Regli

1459                                   Klaus Waltsch

1461                                   Klaus Rott, Andermatt

ca. 1463                             Heini Wolleb, 2. Mal

1465                                   Gerung Wolleb, Hospental

1467                                   Klaus Rott, Andermatt, 2. Mal

1471                                   Hans Rott, Andermatt

1473                                   Gerung Wolleb, Hospental, 2. Mal

1477                                   Melchior Christen

1481/82                              Gerung Wolleb, Hospental, 3. Mal

1490/91                              Marchstein

1491/96                              Christoph Kristan

1496/98                              Heini Russi

1498/1501                          Hans Willi

1501/04                              Hans Christen von Realp

1504/05                              Heini Russi, 2. Mal

1505/07                              Martin Wollet

1507/10                              Heini Russi, 3. Mal

1510/12                              Martin Wolleb, 2. Mal

1512/17                              Hans Christen von Realp, 2. Mal

1517/19                              Gerung Katharina

1519/21                              Hans Christen von Realp, 3. Mal

1521/25                              Gerung Katharina, 2. Mal

1525/28                              Heini Wolleb

1528/31                              Hans Simmen

1531/32                              Heini Wolleb, 2. Mal

1532/38                              Melchior Wolleb

1538/42                              Gerard Jörgen von Realp

1542/45                              Jakob Katrin

1545/49                              Beat Wolleb

1549/52                              Heinrich Russi

1554                                   Jakob Katrin, 2. Mal

1556                                   Heinrich Russi, 2. Mal

1563                                   Caspar Müessli

ca. 1565                             Hans Russi

ca. 1570                             Caspar Christen von Realp

ca. 1585                             Johannes Katrin

1587                                   Johannes (nicht Kolumban) Müller

1588                                   Christoph Christen

1592                                   Johannes Simmen

ca. 1593                             Melchior Müessli

1595                                   Christoph Christen, 2. Mal

ca. 1597                             Balthasar Regli von Zumdorf

ca. 1599                             Nikolaus (nicht Caspar) Renner von Realp

ca. 1600                             Rudolf Russi, Andermatt

1603/04                              Sebastian Müller, genannt Schmidigen, Hospental

ca. 1606                             Caspar Katrin

ca. 1617                             Caspar Christen

ca. 1619                             Adam Regli

1620/22                              Johannes Müller, genannt Schmidigen

ca. 1628                             Johannes Jung

vor 1628                             Heinrich Russi

vor 1636                             Caspar Russi

vor 1637                             Balthasar Regli von Zumdorf

vor 1640                             Adam Katrin

1640                                   Johannes Christen

1641                                   Adam Regli

1644                                   Johannes Müller, genannt Schmidigen, Hospental

ca. 1645                             Anton Regli

ca. 1648                             Jost Renner, Hospental

1649                                   Sebastian Hug

1650/51                              Johannes Christen, 2. Mal

nach 1651                          Caspar Müller

ca. 1655                             Martin Müller

1657                                   Johannes Müller, 2. Mal

1658                                   Sebastian Hug, 2. Mal

1660                                   Johannes Müller, 3. Mal

1662                                   Johannes Russi

ca. 1665                             Adam Renner von Realp

1667                                   Sebastian Hug, 3. Mal

1670/71                              Johannes Russi, 2. Mal

1672                                   Johannes Regli von Zumdorf

ca. 1675                             Jakob Hug

1677                                   Johann Caspar Russi

1678/80                              Johannes Russi, 3. Mal

1680/82                              Johannes Meyer

1682                                   Jakob Hug, 2. Mal

1684/85                              Johann Caspar Müller von Hospental

1686/87                              Johann Caspar Russi, 2. Mal

1688/90                              Franz Christen

1691/92                              Johannes Meyer, 2. Mal

1693/94                              Christoph Christen, des Kaspar

1695                                   Franz Christen, 2. Mal

1698/1700                          Johann Carl Renner von Hospental

1691/92                              Johannes Meyer, 2. Mal

1693/94                              Christoph Christen, des Kaspar

1695                                   Franz Christen, 2. Mal

1698/1700                          Johann Carl Renner von Hospental

1700/02                              Johann Russi

1702/04                              Christoph Christen, des Ammann Johann

1704/07                              Johann Sebastian Müller von Hospental

1707/10                              Christoph Christen, 2. Mal

1709                                   Franz Christen, 3. Mal

1713/15                              Johannes Meyer, 3. Mal

1715/17                              Johann Georg Meyer

1717/19                              Johann Sebastian Müller, 2. Mal

1719/21                              Johannes Meitzen

1721/23                              Jost Anton Müller von Hospental

1723/25                              Josef Felix Christen

1725/27                              Johann Carl Renner von Hospental, 2. Mal

1727/29                              Johannes Meitzen, 2. Mal

1729/31                              Johann Sebastian Müller, 3. Mal

1731/33                              Josef Felix Christen, 2. Mal

1733/35                              Johann Caspar Müller von Hospental

1735/37                              Johannes Meitzen, 3. Mal

1737/39                              Jost Anton Müller, 2. Mal

1739/41                              Josef Felix Christen, 3. Mal

1741/43                              Johannes Meitzen, 4. Mal (!)

1743/45                              Johann Kaspar Müller, 2. Mal

1745/47                              Johann Kaspar Meyer

1747/49                              Sebastian Schmid, von Hospental

1749/51                              Jost Anton Müller, 3. Mal

1751/53                              Johann Anton Regli

1753/55                              Carl Anton Christen

1755/57                              Johann Sebastian Müller, von Hospental

1757/59                              Johann Caspar Meyer, 2. Mal

1759/61                              Franz Josef Nager, Andermatt

1761/63                              Johann Anton Regli, 2. Mal

1763/65                              Moritz Müller von Hospental

165/67                                Carl Anton Christen, 2. Mal

1767/69                              Josef Marie Danioth

1769/71                              Carl Sebastian Müller, Hospental

1771/73                              Franz Josef Nager, 2. Mal

1773/75                              Caspar Anton Meyer, Dreikönigen, Andermatt

1775/76                              Josef Felix Nager

1777/79                              Moritz Müller, 2. Mal

1779/81                              Johann Josef Cathrin

1781/83                              Franz Josef Nager, 3. Mal

1783/85                              Johan Anton Regli, 3. Mal

1785/87                              Josef Maria Müller, Hospental

1787/89                              Franz Dominik Nager

1789/91                              Jost Anton Nager

1791/93                              Caspar Andreas Christen

1793/95                              Felix Donatian Nager

1795/97                              Carl Sebastian Christen

1797/98                              Franz Dominik Nager, 2. Mal



Links

Zitat Text "Landammann" aus:   https://de.wikipedia.org/wiki/Landammann

Zitat Text "Die Talammänner von Ursern (1203-1798) " aus:   https://www.urnergeschlechter.ch/humo-gen/cms_pages/19/



Manfred Stammler 18 August 2019


Die Talammänner von Ursern

- Beschreibung der schweizerischen Amtsbezeichnung "Landammann"
- Auflistung der Talammänner von Ursern in den Jahren 1203 bis 1798


Verknüpft mitJohann Caspar Müller

» Alles anzeigen     «Zurück 1 2 3 4 5 6 7 8 ... 12» Vorwärts»     » Diaschau